Lotte Nijborg
Lotte Nijborg Body & Mind 28 juni 2015

Déjà vu: Eindelijk antwoord wat het nou precies is

Een voorbeeld: je maakt een rondtrip met je vriendinnen. Onderweg komen jullie erachter dat jullie even moeten stoppen om te tanken. Ergens in the middle of nowhere kom je bij een tankstation. En op het moment dat je de auto uit wilt stappen (om even naar het toilet te gaan), voel je iets heel vreemds. Je kan bijna zweren dat je hier eerder bent geweest, maar je weet dat het niet zo is. Toch is er iets wat herkenbaar voelt. Je brabbelt even tussen de neus en lippen door ''déjà vu''.

Maar waar komt déjà vu toch in vredesnaam vandaan?

Déjà vu

Een déjà vu is het gevoel dat je iets mee maakt, waarbij je tegelijkertijd het gevoel hebt dat al eerder te hebben meegemaakt. Déjà vu is dan ook Frans voor, “al eens gezien”. Je zou het kunnen zien als “kortsluiting” van de hersenen. Normaal gesproken wordt een beeld vanuit de ogen door een plek in de hersenen gebracht. Oftewel, je ziet eigenlijk met je hersenen, je ogen geven alleen het seintje door. Daarna wordt dit beeld opgeslagen in de hersenen.

Bij een déjà vu ontstaat er een kortsluiting, waardoor het beeld zich eerst in de hersenen opslaat, voordat de hersenen zich bewust worden van het beeld. Omdat het een kortsluiting is kan je je ook niet herinneren wanneer en hoe je het eerder hebt meegemaakt, want al die informatie is niet opgeslagen in je hoofd.

Een test met ‘virtual reality’

Cognitief psycholoog Anna Clearly en haar team van onderzoekers van Colorado State University besloten te onderzoeken of ze met behulp van virtual reality een test konden doen om het gevoel van déjà vu uit te lokken. De onderzoekers bevestigden dat een déjà vu vaak gebeurt als je nieuwe plekken bezoekt die erg veel lijken op iets wat je al eerder hebt bezocht. Plekken waarvan mensen bewust de gelijkenissen kunnen herkennen. Dat is vaak een bizar gevoel. De reden waarom dit gevoel zo overweldigend is, is door het contrast tussen het gevoel van iets nieuws en het gevoel van iets ouds wat toch zo herkenbaar is.

Verschillende theorieën

Een andere theorie is dat déjà vu kan worden verklaard door een vertraagde verwerking in je hersenen. De situatie waarin je je bevindt wordt verwerkt in de linker temporaalkwab, maar deze informatie komt via twee wegen je hersenen binnen. Als hier een vertraging in zit komen de twee signalen niet tegelijk binnen, en krijg je een seintje dat je hier al een eerdere herinnering over hebt gehad.

Ongeacht hoe abstract de bepaalde visies op déjà vu ook kan zijn, aan het einde van de dag zijn ze allemaal even geldig totdat iemand iets concreets kan bewijzen.

Reageer op artikel:
Déjà vu: Eindelijk antwoord wat het nou precies is
Sluiten