Denk je dat je lijdt aan een burn-out? Deze burn-out specialist vertelt er alles over

Je wilt aan alles meedoen. Bent op elk feestje aanwezig en tijd voor jezelf staat op de laatste plek. Je neemt te veel hooi op je vork en zegt nooit 'nee'. Je bent niet meer gelukkig met hoe je je leven leidt, het wordt je allemaal te veel. Klinkt het herkenbaar? Misschien heb je wel een burn-out. We vroeger burn-out coach Marc Jutte van Instatera stress en burn-out begeleiding hoe dit precies zit.

Wat is precies een burn-out en wat is het verschil met een depressie?

‘Dat is een lastige vraag. Er zijn veel definities van een burn-out. Alles wat je op internet leest heeft overlap met elkaar of is juist heel tegenstrijdig. Een burn-out wordt dan ook vaak verward met een depressie. Maar deze zijn juist heel verschillend. Een burn-out is een energiestoornis. Je wilt te veel maar je kunt niet meer. Een depressie is een stemming stoornis. Je wilt dan eigenlijk niets meer.’

Hoe ontwikkel je een burn-out?

‘Een burn-out is een combinatie van drie factoren. Ten eerste zit het vaak in de mens zelf, je persoonlijkheid speelt een grote rol. Je bent bijvoorbeeld gevoelig, perfectionistisch, wilt graag anderen mensen pleasen. Je cijfert jezelf eigenlijk weg.

Ten tweede zijn de omstandigheden van belang. Denk aan onderbezetting op het werk, waardoor je harder moet werken. De druk kan te veel worden, je krijgt meer stress. Ten derde je privé omstandigheden. Misschien is er iemand in je omgeving overleden, heb je een scheiding meegemaakt of zorg je voor een ziek persoon. Het zijn zaken die je kunnen uitputten en ook stress kunnen veroorzaken.’

Waarom komt een burn-out dan bij jongeren voor?

‘Eigenlijk is er voor jongeren nog een vierde factor bijgekomen. Daar ben ik van overtuigd. Dat is social media. We zijn continu online en vergaren veel informatie in een zeer korte tijd. Moet je nagaan, honderd jaar geleden kregen mensen in één maand net zoveel informatie binnen als we nu in één dag binnen krijgen. Heel schrikbarend.

Onze telefoon, tablet, etcetera zijn continu binnen handbereik, we krijgen non-stop prikkels binnen. Het is nu zelfs aangetoond dat jongeren slaapproblemen hebben doordat ze te veel hun telefoon gebruiken. Er ligt een grote druk op jongeren om erbij te horen, altijd online te zijn en te presteren. Jongeren zijn heel gevoelig en staan in de bloei van hun leven. Juist bij deze groep is de kans van het krijgen van een burn-out tegenwoordig helaas een stuk gestegen.’

Hoe herken je een burn-out?

‘Mensen luisteren vaak niet naar de signalen die het lichaam op een gegeven moment afgeeft. Vaak is de stress al jaren opgehoopt. Je krijgt last van je rug, je nek, je lijf zegt eigenlijk stop. Maar, mensen met een burn-out gaan maar door. Ze negeren de signalen. Vaak denken mensen dan dat ze overspannen zijn.

Dat is ook een fysieke en mentale uitputting, maar bij een burn-out is het verschil dat je het al een heel lange tijd hebt. Je hebt zelfs uitvalverschijnselen. Een burn-out wordt ook wel een silent killer genoemd. Je hebt veel stress, wat niet goed is voor je hart. Je hart moet harder werken. Je ligt bijvoorbeeld veel wakker en je conditie gaat achteruit.

Ook voor je longen is het niet goed omdat je ademhaling sterker wordt. Daarnaast raken je nieren uitgeput en raakt je hormoonhuishouding van slag. Je kunt prikkelbaarder worden en doordat je hormoonhuishouding van slag is geraakt kunnen er weer ziektes als obesitas ontstaan. Neem een burn-out dus serieus. Je wilt niet dat je organen er aan onderdoor gaan.’

Wat zou een herkenbare situatie kunnen zijn voor mensen die een burn-out hebben?

‘Bijvoorbeeld dat je op een verjaardag staat en er drie gesprekken om je heen zijn. Je kunt dan niet meer filteren en je concentreren op één gesprek, alles komt dan tegelijk bij je binnen. Je kunt op een gegeven moment ook niet meer sporten omdat je gewoon helemaal op bent. Vergelijk het met een iPhone. Zodra je batterij op vijf procent is dan kun je geen Facebook meer checken, niet je navigatie starten of andere apps gebruiken. Je hebt geen energie meer.’

Hoe kun je een burn-out voorkomen?

‘Ik raad iedereen aan om een uur of twee uur per dag even helemaal niks te doen. Ga met een kop koffie op de bank zitten en staar voor je uit. Lees een goed boek of ga lekker sporten. Neem tijd voor jezelf. Mijn patiënten zijn veelal onder de dertig jaar en dat vind ik echt shocking.

Veelal is het de druk die op de mensen ligt: je móet voor de dertigste een dure auto hebben, carrière maken, je bucketlist hebben afgewerkt en een wereldreis hebben gemaakt. Dat lukt niet altijd en daar kan niet iedereen mee omgaan.’

Wat raad je jongeren aan die denken dat ze een burn-out hebben?

‘Als je denkt dat je een burn-out hebt, dan is er maar één ding wat je kunt doen. Zoek professionele hulp. Je gaat er zelf niet uitkomen. Een psycholoog of specialist geeft jou precies het advies dat bij jou past. Waar iemand misschien zegt dat je moet gaan sporten om te ontspannen kan dat voor de ander niet, want degene heeft bijvoorbeeld geen energie meer om te sporten.

Neem een burn-out serieus, een specialist kan je door het hele proces helpen. Dat is wat ik als coach doe, ik zoek naar de kracht die de patiënt nog heeft en begeleid de persoon door degene goede keuzes te laten maken.’

Wil je meer weten over een burn-out of heb je hulp nodig? Je kunt hier contact opnemen met een coach.

Reageer op artikel:
Denk je dat je lijdt aan een burn-out? Deze burn-out specialist vertelt er alles over
Sluiten